DENETİME HAZIRLIK
Soğuk zincir nerede kırılıyor?
Soğuk zincir çoğu işletmede depoda değil, aradaki üç geçiş noktasında kırılıyor. Bu noktalar ölçülmediği için de görünmüyor.
Hızlı bilgiler
- Soğuk zincirin en zayıf halkaları mal kabul, hazırlık ve servis geçişleridir; depolama genellikle sorunlu değildir.
- Donmuş ürünlerde saklama sıcaklığı olarak yaygın uygulama −18 °C ve altıdır.
- Soğutulmuş ürünlerde sıcaklık aralığı ürün grubuna göre değişir; kendi ürün grubunuzun mevzuatını esas alın.
- Ölçüm noktası cihazın göstergesi değil, ürünün merkez sıcaklığı olmalıdır.
Soğuk zincir denince akla soğuk oda gelir. Oysa soğuk odalar çoğu işletmede sürekli izlenen, alarmlı ve en az sorun çıkaran noktalardır.
Zincir genellikle ürünün bir yerden başka bir yere geçtiği anlarda kırılır ve tam olarak bu anlar ölçülmez.
Üç kritik geçiş
Üç geçişin ortak özelliği kısa süreli olmalarıdır. Kısa süre, ölçülmeme gerekçesi olarak kullanılır; oysa bakteriyel çoğalma tam olarak bu aralıklarda gerçekleşir.
| Geçiş | Ne olur | Ölçüm |
|---|---|---|
| Araçtan depoya (mal kabul) | Ürün rampa ve koridorda bekler | Teslim anında merkez sıcaklık ölçümü |
| Depodan hazırlığa | Tepsi hâlinde çıkarılıp tezgâhta bekletilir | Hazırlık başlangıcı ve süresi |
| Hazırlıktan servise | Hazırlanan ürün servis sırasını bekler | Servis öncesi ve servis boyunca ölçüm |
Cihaz göstergesi ile ürün sıcaklığı farkı
Soğuk oda göstergesi ortam havasının sıcaklığını verir. Ürünün kendi merkez sıcaklığı, özellikle yeni yerleştirilmiş veya yığılmış ürünlerde bundan farklıdır.
Denetimde ve sorun analizinde belirleyici olan ürün sıcaklığıdır. Bu nedenle prob termometreyle yapılan merkez ölçümü, panel göstergesinin yerine geçmez; ikisi birlikte kullanılır.
Yığılma ve hava sirkülasyonu
Soğuk odada ürünlerin duvara yaslanması, yerden yüksekliğin sağlanmaması ve rafların aşırı doldurulması hava sirkülasyonunu engeller. Panelde uygun görünen bir oda, iç bölgelerinde farklı sıcaklıklara sahip olabilir.
Yılda birkaç kez farklı noktalardan ölçüm alarak odanın sıcaklık haritasını çıkarmak, bu farkları görünür kılar.
Kayıt düzeni
Soğuk zincir kaydının işe yaraması için üç şey gerekir: ölçümün yapıldığı anda girilmesi, sapma durumunda ne yapıldığının yazılması ve kaydın sonradan değiştirilememesi. Mobil kayıt girişi ve rutin görev listesi; ölçümü noktada tutar, girilmeyen kayıt için hatırlatma gönderir ve sapmada düzeltici faaliyet kaydı açar.
Elektrik kesintisi ve arıza
Planlanmamış kesintiler soğuk zincirin en sert sınavıdır. Önceden yazılmış bir prosedür olmadığında kararlar anlık verilir ve kayıt tutulmaz.
Prosedürün içermesi gerekenler basittir: kapılar kapalı tutulur, süre kaydedilir, kesinti sonrası ürün merkez sıcaklıkları ölçülür ve sonuca göre karar verilip yazılır.
Zinciri geçişlerden başlayarak kurun
MENUONAY İLE
Geçişleri de kayda alın
- Mal kabul, hazırlık ve servis sıcaklıkları rutin görev listesine bağlanır.
- Kayıtlar mobil cihazdan, ölçümün yapıldığı noktada girilir.
- Sapma girildiğinde düzeltici faaliyet kaydı açılır; kapanmadan kayıt kapanmaz.
- Tüm kayıtlar denetim dosyasına otomatik işlenir.
Soğuk zincir takibi için: menuonay.com
Kaynaklar
- Gıda Hijyeni Yönetmeliği — Resmî Gazete, 17.12.2011, sayı 28145
- 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
- Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.
İlgili yazılar
Sıcaklık kayıtları ay sonunda toplu dolduruluyor
Geriye dönük doldurulan kayıt, kayıt değildir. Denetimde de, bir sorun anında da ilk fark...
Balıkta histamin: pişirmeyle yok olmayan risk
Histamin, balığın tazeliği bozulduğunda oluşur ve bir kez oluştuktan sonra pişirmeyle,...
Depoda son kullanma tarihi geçen ürünler çıkıyor
Sorun genellikle takip eksikliği değil, sıralama kuralının yanlış seçilmiş olması. FIFO...

