MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ
Depoda son kullanma tarihi geçen ürünler çıkıyor
Sorun genellikle takip eksikliği değil, sıralama kuralının yanlış seçilmiş olması. FIFO ile FEFO arasındaki fark burada belirleyici.
Hızlı bilgiler
- FIFO ürünü giriş sırasına göre çıkarır; FEFO ise son kullanma tarihi önce dolana öncelik verir.
- Gıda depolarında doğru kural FEFO’dur; giriş sırası ile tarih sırası her zaman aynı değildir.
- Son kullanma tarihi geçen ürün çıkması, denetimde depolama başlığı altında sorgulanır.
- Yaklaşan tarih uyarısı, imhayı önlemenin en düşük maliyetli yoludur.
Depoda tarihi geçmiş ürün bulunması iki maliyet doğurur: imha edilen ürünün bedeli ve denetimde karşılaşılacak uygunsuzluk riski.
Çoğu işletmede bir sıralama kuralı zaten vardır ve genellikle FIFO’dur. Sorun kuralın uygulanmamasından değil, yanlış kuralın seçilmiş olmasından kaynaklanır.
FIFO ile FEFO arasındaki fark
Aradaki fark bir örnekle netleşir: bugün gelen bir partinin son kullanma tarihi, iki hafta önce gelen partiden daha erken olabilir. FIFO uygulandığında eski parti önce çıkar ve yeni partinin tarihi depoda dolar.
Farklı tedarikçilerden veya farklı üretim tarihlerinden gelen ürünlerde bu durum sık görülür.
| Kural | Sıralama ölçütü | Uygun olduğu durum |
|---|---|---|
| FIFO — önce giren önce çıkar | Depoya giriş tarihi | Raf ömrü aynı ve sabit olan ürünler |
| FEFO — süresi önce dolan önce çıkar | Son kullanma tarihi | Gıda ürünlerinin tamamı |
FEFO nasıl uygulanır?
Uygulamanın üç şartı vardır: her partinin son kullanma tarihiyle birlikte kaydedilmesi, rafta tarihe göre yerleşim ve yaklaşan tarihlerin önceden görünmesi. Lot ve son kullanma tarihi bazlı stok ile FEFO sıralaması ve yaklaşan tarih uyarıları birlikte çalışır; imha kaydı da aynı sistemde tutulur.
Yaklaşan tarih uyarısı
İmhayı önlemenin en etkili yolu, tarihi dolmadan önce ürünü kullanmaktır. Bunun için uyarının yeterince erken gelmesi gerekir: menü planı yapılırken, satın alma listesi çıkarılırken ve günlük üretim kararı verilirken görünmeli.
Uyarı imha gününde geldiğinde bir işe yaramaz; yedi ila on gün önce geldiğinde ürün menüye alınabilir.
Denetim tarafı
Depolama, denetimde ayrı bir kontrol başlığıdır ve içinde soğuk oda sıcaklık kayıtları, stok sıralaması, yerden yükseklik, alerjen ayrı depolama ve son kullanma tarihi takibi yer alır.
Tarihi geçmiş ürünün depoda bulunması, tek başına bir uygunsuzluk olmasının yanında stok takibinin işlemediğinin de göstergesi sayılır.
Depoda bu hafta yapılabilecekler
MENUONAY İLE
Stok tarihe göre sıralansın
- Lot ve son kullanma tarihi bazlı hammadde stoğu; FEFO sıralaması otomatik uygulanır.
- Yaklaşan son kullanma tarihi uyarıları önceden gösterilir.
- İmha kaydı sisteme işlenir; fire verisiyle birleşir.
- Mal kabul kayıtları ve izlenebilirlik aynı zincirde ilerler.
Stok ve depo modülü için: menuonay.com
Kaynaklar
- 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
- Gıda Hijyeni Yönetmeliği — Resmî Gazete, 17.12.2011, sayı 28145
- TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.
İlgili yazılar
Fire ve zayiatımızın ne kadar olduğunu bilmiyoruz
Fire, gıda işletmelerinin en büyük sessiz gider kalemidir. Ölçülmediği sürece de...
Tedarikçi değişikliği menüyü nasıl geçersiz kılar?
Menüdeki bilgi doğru yazılmış olabilir ama tedarikçi değiştiği anda gerçeği yansıtmayı...
Şeffaf menü denetimi: denetçi tam olarak neye bakıyor?
İl tarım müdürlükleri toplu tüketim yerlerinde şeffaf menü denetimlerine başladı....

