TÜKETİCİ REHBERİ

“Glutensiz” yazan yemek gerçekten glutensiz mi?

Bu ifadenin sayısal bir karşılığı var: 20 ppm. Ama mutfakta bu eşiğin tutturulması, tarifin glutensiz olmasından fazlasını gerektiriyor.

menuonay Hyggefoods Gıda Bilim Ekibi 4 dk

Hızlı bilgiler

  • “Glutensiz” ifadesi, son tüketiciye satıldığı hâlde gluten miktarı en fazla 20 ppm olan gıdalar için kullanılabilir.
  • “Çok düşük glutenli” ifadesi 100 ppm’in altındaki özel işlemden geçmiş ürünler için kullanılır.
  • Tarifte gluten bulunmaması, üründe gluten bulunmadığı anlamına gelmez; hazırlık sırasındaki temas eşiği aşabilir.
  • Çölyak hastalığı olan kişiler için sorulması gereken soru hazırlığın ayrı yapılıp yapılmadığıdır.

Menülerde glutensiz seçenekler yaygınlaştı. Bu iyi bir gelişme; ancak ifadenin ne taahhüt ettiğini bilmek, özellikle çölyak hastalığı olan kişiler için önemli.

“Glutensiz” bir tanım değil, ölçülebilir bir eşik.

Eşik nedir?

Mevzuata göre “glutensiz”, “gluten içermez” veya “gluten yoktur” ifadeleri, son tüketiciye satıldığı hâlde gluten miktarı en fazla 20 ppm — yani kilogramda 20 miligram — olan gıdalarda kullanılabilir.

Buğday, çavdar, arpa veya yulaf içerip özel işlemden geçirilerek gluten içeriği azaltılmış ve 100 ppm’in altına indirilmiş ürünlerde ise “çok düşük glutenli” ifadesi kullanılabilir. İki ifade aynı şey değildir.

Tarif ile tabak arasındaki fark

Bir tarifte gluten içeren bileşen bulunmaması ilk şarttır ama tek şart değildir. Aynı su, aynı tezgâh, aynı fritöz veya aynı ekipman kullanıldığında gluten üründen ürüne geçer.

Glutensiz un ile yapılmış bir makarna, buğdaylı makarnanın kaynadığı suda pişirildiğinde eşiğin çok üzerine çıkar. Un havada asılı kalabildiği için, hamur açılan bir tezgâhın yakınında hazırlanan bir salata bile gluten taşıyabilir.

Ne sormalı?

SoruNeyi anlarsınız
“Glutensiz ürünler ayrı ekipmanla mı hazırlanıyor?”Çapraz bulaşma önlemi alınıp alınmadığını
“Aynı fritöz kullanılıyor mu?”Yağ yoluyla taşınma riskini
“Makarna ayrı suda mı pişiriliyor?”En yaygın bulaşma noktasını
“Çölyak hastası için uygun mu?”İşletmenin taahhüt düzeyini
“Bu bilgiyi nereden görebiliyorsunuz?”Cevabın hafızadan mı kayıttan mı geldiğini

Daha dürüst bir ifade

Eşiği garanti edemeyen işletmelerin “glutensiz” yerine “tarifinde gluten içeren bileşen kullanılmamıştır” gibi bir ifade kullanması hem doğru hem güvenlidir. Böyle bir ifade gördüğünüzde işletme size bilinçli bir ayrım sunuyor demektir.

Bu ifade, gluten hassasiyeti olan ama çölyak hastası olmayan kişiler için genellikle yeterlidir; çölyak hastalığında ise ayrı hazırlık şartı devam eder.

Sipariş öncesi kontrol

MENUONAY İLE

Beyanın arkasında kontrol var mı?

  • Menü Kontrolü güvence işareti, alerjen ve içerik bilgisinin mühendis kontrolünden geçtiğini gösterir.
  • Analiz Kontrolü işareti, işletmenin analiz süreçlerinin izlendiğini belirtir.
  • İşaret üzerindeki karekod okutularak güncel kayıtlara erişilir.
  • İşaretin yıl bilgisi kontrolün güncelliğini gösterir.

Güvence işareti doğrulaması için: menuonay.com

Kaynaklar

  • Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
  • TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 7, gluten ile ilgili isteğe bağlı bilgilendirme

Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Çölyak hastalığı tanı ve yönetimi için hekiminize başvurun.

İlgili yazılar