MEVZUAT VE GIDA GÜVENLİĞİ

“Düşük yağlı” demek için ne gerekir?

Beslenme beyanlarının her birinin sayısal eşiği var. Eşiği karşılamayan bir ürüne bu ifadeleri yazmak, beyanı geçersiz kılar.

menuonay Hyggefoods Gıda Bilim EkibiGüncelleme: 17 Nisan 2026 6 dk

Hızlı bilgiler

Gıdaların etiketi, tanıtımı veya reklamında yalnızca kılavuzda tanımlı beslenme beyanları ve yalnızca koşullarına uygun olarak yer alabilir.
“Düşük yağlı” için eşik 100 g katı gıdada 3 g, 100 mL sıvı gıdada 1,5 g yağdır.
“Azaltılmış” beyanı için benzer ürüne göre en az %30 azalma gerekir; tuzda bu oran %25’tir.
Karşılaştırmalı beyan yalnızca aynı kategorideki aynı ürün adına sahip gıdalar arasında yapılabilir.

Menüde “hafif”, “düşük kalorili”, “yüksek proteinli” gibi ifadeler artık sık görülüyor. Bunların her biri beslenme beyanıdır ve mevzuatta sayısal karşılığı vardır.

Aşağıdaki tablolar menüde en çok kullanılan beyanların eşiklerini gösteriyor.

Enerji ve yağ beyanları

Beyan	Koşul
Düşük enerjili / kalorili	100 g katıda en fazla 40 kcal; 100 mL sıvıda en fazla 20 kcal
Enerjisiz / kalorisiz	100 mL sıvıda en fazla 4 kcal
Azaltılmış enerji / daha az kalorili	Benzer ürüne göre en az %30 azalma; azalmanın kaynağı belirtilir
Düşük yağlı / az yağlı	100 g katıda en fazla 3 g; 100 mL sıvıda en fazla 1,5 g
Yağsız	100 g katı veya 100 mL sıvıda en fazla 0,5 g
Düşük doymuş yağ	Doymuş + trans yağ toplamı 100 g katıda en fazla 1,5 g; enerjinin %10’unu aşamaz
Trans yağ içermez	Toplam yağın 100 gramında 1 gramdan az trans yağ asidi

Şeker, tuz, lif ve protein

Beyan	Koşul
Düşük şekerli	100 g katıda en fazla 5 g; 100 mL sıvıda en fazla 2,5 g
Şekersiz	100 g katı veya 100 mL sıvıda en fazla 0,5 g
İlave şeker içermez	Tatlandırma amaçlı mono/disakkarit eklenmemiş; doğal şeker varsa belirtilir
Düşük tuzlu / az sodyumlu	100 g veya 100 mL’de en fazla 0,12 g sodyum ya da 0,31 g tuz
Çok düşük tuzlu	En fazla 0,04 g sodyum ya da 0,1 g tuz
Tuzsuz / sodyumsuz	En fazla 0,005 g sodyum ya da 0,013 g tuz
Lif kaynağı	100 g’da en az 3 g ya da 100 kcal’de en az 1,5 g lif
Yüksek lifli	100 g’da en az 6 g ya da 100 kcal’de en az 3 g lif
Protein kaynağı	Enerjinin en az %12’si proteinden
Yüksek proteinli	Enerjinin en az %20’si proteinden

Karşılaştırmalı beyanların kuralı

Karşılaştırmalı beslenme beyanı yalnızca aynı kategorideki aynı ürün adına sahip gıdalar arasında yapılabilir. Karşılaştırma yapılan miktar aynı olmalı ve farkın kendisi belirtilmelidir.

Referans alınacak ürün, daha önce karşılaştırma yapmış bir ürün olamaz. A ürününde “%30 şekeri azaltılmıştır” yazıyorsa, B ürünü A’ya göre azaltma beyanı yapamaz.

Piyasada aynı adla ürün yoksa aynı kategorideki benzer ürünle kıyaslama yapılabilir; bu ürün firmanın kendi ürünü de olabilir.

Toplu tüketim yerinde nasıl uygulanır?

Bu beyanların tamamı 100 g veya 100 mL üzerinden tanımlıdır. Menüde porsiyon üzerinden konuşulsa bile eşik kontrolü 100 birim üzerinden yapılır. Bu nedenle beyan yapmadan önce ürünün besin değerlerinin hesaplanmış olması gerekir; besin değeri hesaplama dosyası ve kullanılan veri kaynakları, beyan sorgulandığında gösterilecek dayanaktır.

Menüdeki beslenme ifadelerini denetleyin

MENUONAY İLE

Eşiği sistem kontrol etsin

Besin değerleri reçeteden hesaplanır; beyan eşikleri 100 g üzerinden otomatik test edilir.
Koşulu karşılamayan beyan menüye girmeden uyarı üretir.
Karşılaştırmalı beyanlarda referans ürün ve fark kayıt altına alınır.
Hesaplama dosyası ve veri kaynakları denetimde ibraz edilebilir biçimde arşivlenir.

Besin değeri hizmeti için: menuonay.com

Ücretsiz ön değerlendirme Örnek menüyü gör

Kaynaklar

Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — Resmî Gazete, 26.01.2017, sayı 29960 (mükerrer)
TGK Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu — Revizyon 2, 10.03.2026 — kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/204259 — Bölüm 16, beslenme beyanları ve beyan koşulları

Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.