LABORATUVAR VE ANALİZ

Kızartma yağı ne zaman değiştirilmeli?

Cevabı renk veya koku değil, sayı verir. Polar madde oranı %25’i, asit sayısı 2,5’i aştığında yağ atık grubuna girer.

menuonay Hyggefoods Gıda Bilim Ekibi 4 dk

Hızlı bilgiler

  • Kızartma yağında polar madde oranı %25 sınırını geçmemelidir.
  • Kızartma yağının asit sayısı 2,5 mg KOH/g yağ değerini aşmamalıdır.
  • Kızartma sıcaklığının 160–180 °C aralığında tutulması beklenir.
  • Bu değerleri aşan yağlar atık grubunda değerlendirilir ve bir daha kullanılmaz.

Kızartma yağının ne zaman değişeceği çoğu mutfakta tartışma konusudur ve karar genellikle renge, kokuya veya “kaç gün oldu” hesabına bırakılır.

Oysa konunun ölçülebilir bir karşılığı var ve denetimde bakılan da tam olarak bu sayılar.

Üç sayı

Polar madde veya asit sayısı sınırını aşmış kızartma yağları atık grubunda değerlendirilir ve bir daha kullanılmaz. Atık kızartma yağları ilgili mevzuata göre toplanarak geri kazandırılır veya bertaraf edilir.

ParametreSınırAnlamı
Toplam polar maddeEn fazla %25Yağın bozunma derecesini gösterir
Asit sayısıEn fazla 2,5 mg KOH/gHidrolitik bozunmayı gösterir
Kızartma sıcaklığı160–180 °CAşıldığında bozunma hızlanır

Ölçüm nasıl yapılır?

Sahada hızlı ölçüm cihazlarıyla polar madde oranı anlık olarak görülebilir. Denetimlerde de ön tespit cihazıyla bakılır; sınır aşımı görüldüğünde numune alınıp laboratuvara gönderilir ve sonuç teyit edilir.

İşletme açısından pratik yol, kendi ölçüm cihazını bulundurmak ve değeri günlük kayda bağlamaktır. Böylece değişim kararı tartışma konusu olmaktan çıkar.

Yağ ömrünü uzatmanın yolları

Yağın erken bozunmasını hızlandıran başlıca etkenler şunlardır: sıcaklığın 180 °C üzerine çıkması, kızartma sepetinde biriken kırıntılar, tuz ve baharatın yağa dökülmesi, ürünün ıslak konulması ve fritözün gereğinden uzun süre açık bırakılması.

Günlük süzme, kırıntı temizliği ve boşta bekleme süresinin kısaltılması, yağ değişim sıklığını belirgin biçimde azaltır. Bu da doğrudan maliyet tasarrufudur.

Denetim tarafı

Kızartma yağı, toplu tüketim yerlerinde ayrıca denetlenen bir başlıktır ve sınır aşımında idari yaptırım uygulanır. Değerin ölçülüp kayda geçirilmesi, hem karar vermeyi hem denetimde durumu göstermeyi kolaylaştırır. Kızartma yağı takibi, ölçüm değerlerini rutin görev listesine bağlar ve sınıra yaklaşıldığında uyarı üretir.

Mutfakta kurulacak düzen

MENUONAY İLE

Ölçümü kayda, kaydı karara bağlayın

  • Kızartma yağı ölçümü rutin görev listesine eklenir; girilmeyen ölçüm hatırlatılır.
  • Sınıra yaklaşıldığında uyarı üretilir.
  • Laboratuvar doğrulama analizi plana bağlanabilir.
  • Atık yağ teslim belgeleri denetim dosyasında izlenir.

Rutin takip için: menuonay.com

Kaynaklar

  • 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
  • T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — toplu tüketim yerlerinde kızartmalık yağ denetimleri, il müdürlüğü duyuruları
  • Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özgü yükümlülükler için ilgili mevzuatı ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünü esas alınız.

İlgili yazılar